ASATRU - czyli nordyccy bogowie i my

Widar

 

WIDAR – Viðarr

Viðarr (Szerokowładny (?)), od vida-harja (daleko wojujący), być może od Viðhari (Bóg Wrzosowiska) lub Viðr (Las)

 

Nazywany jest również Milczącym Asem, „nieomal równie silny jak Thor”. To syn Odyna i olbrzymki Grid (tej samej, która pomaga Thorowi podczas wyprawy do Geirroda ostrzegając go przed podstępnym charakterem olbrzyma oraz pożyczając mu swój „pas siły” , żelazne rękawice i laskę – przedmioty o magicznych właściwościach). To Widara bogowie darzą największym zaufaniem we wszystkich niebezpieczeństwach – jak pisze Snorri. Powodów tego zaufania może być wiele – jego siła, waleczność, milczenie oraz znane przeznaczenie – to on pomści bogów i odbuduje nowy świat po Ragnaröku.

 

Tak jak bogowie również i ludzie mogą liczyć na pomoc Widara w razie nieszczęścia.

 

Obszar Asgardu należący do Widara zwany jest Widi (Leśny).

 

Krzewem zarasta i wysoką trawą

Widi, kraj Widara;

Lecz syn waleczny kiedyś zsiądzie z konia

I pomści ojca.

 

Zarastanie tego fragmentu Asgardu świadczyć może o tym, że Widar tam nie przebywa lub nie interesuje się nim. W końcu określany jest jako waleczny a jeśli etymolodzy słusznie dowodzą, iż jego imię pochodzi od vida-harja, to zapewne bierze udział w bitwach i nie zajmuje się sprawami ziemi. Nie zsiada z konia, walczy daleko, bo nie nadszedł jeszcze czas zemsty.

Widar zajmuje znaczące miejsce w Asgardzie, o czym świadczy chociażby opis uczty u Aegira, na której pojawia się nieproszony Loki. Odyn każe synowi wstać, by Loki mógł zająć miejsce przy biesiadzie. (Miejsca wewnętrzne przy stole biesiadnym były najbardziej honorowe, a najgorsze te najbliżej drzwi wejściowych). Widar wstaje i podaje napój rodzicowi wilka, zgodnie z wolą ojca.

Według interpretacji niektórych badaczy wydarzeń opisanych w Lokasenna, Widar gotów jest zastąpić nieobecnego na uczcie Thora i wyrzucić Lokiego a Odyn zwraca się do niego z prośbą, by zostawił przybysza w spokoju.

Milczący syn Odyna bywa również określany jako wielki a w opisie Ragnaröku jego imię wymieniane jest przed mianem przyrodniego brata, oraz przed synami Thora. Stąd również można wyciągnąć wniosek, że będzie pełnił istotną rolę w odrodzonym świecie.

Dostępne nam źródła nie wyjaśniają, dlaczego Widar milczy. Niektórzy naukowcy przypuszczają, że może być to milczenie rytualne, które będzie trwać dopóki syn Odyna nie pomści ojca. Podobnie Wali - nie umyje rąk ani nie uczesze włosów, dopóki nie pozbawi życia zabójcy Baldra. W tym momencie pojawia się jednak pytanie, dlaczego milczenie rozpoczęło się już za życia ojca a nie dopiero po jego śmierci.

Według opisu z Eddy Starszej Milczący As w taki sposób pomści ojca:

 

Przybywa wielki Widar, syn Sigfödra [Odyna],

By zabić zwierza, trupów pożercę;

Miecz wbija Fenrirowi, synowi Hvedrunga [Lokiego]

Wprost w serce, tak syn pomścił ojca.

 

Według Eddy Młodszej specyficznym atrybutem Widara jest potężny but, który powstał ze skrawków skóry, które ludzie obcinają przy piętach i paluchach, podczas wyrobu obuwia. Z tej przyczyny istniał niegdyś zwyczaj nie niszczenia tylko wyrzucania dla Asów szewskich skrawków, ponieważ mają one w przyszłości pomóc bogom podczas decydującej bitwy na polach Vigridr. Dzięki tym butom Widar pokona podczas Ragnarök wilka Fenrira i dopełni zemsty. Nogą odzianą w swój niezwykły but, często określany przez poetów jako żelazny (iarsko), przydepnie dolną szczękę wilka, górną chwyci jedną ręką i rozedrze mu paszczę.

W niektórych miejscach w Szwecji boga „o wielkiej dłoni” nazywa się również „szewcem” – oba te określenia pasują do milczącego Widara.

Ze wspomnianych przez Snorriego wojowników biorących udział w Ragnarök po stronie bogów tylko Widar pozostanie przy życiu. W nowym świecie, razem z przyrodnim bratem Walim (synem Rind zrodzonym po to by pomścić śmierć Baldra) osiedli się na Idawöll („Jaśniejące Pole”, „Wiecznie Zielone Pole”) – polu, na którym Asowie wznieśli Asgard. Tam wzniosą wspólnie świątynię bogom.

 

Widar i Wali wzniosą bogom świątynie

Gdy zgaśnie już ogień Surta;

 

Wyobrażenia Widara przedstawione są na kamiennym krzyżu z Gosforth (Northumbria) i Kirk Andreas (Wyspa Man) – jednak nie widać na nich specyficznego obuwia.

 

Graphic: Vrede Vyrd, Coding: Hieroglif 2012 ©