ASATRU - czyli nordyccy bogowie i my

Runy

Znanych jest nam obecnie ponad 6 tysięcy inskrypcji runicznych rozsianych po wielu krajach. Połowa znajduje się na terenie Szwecji (w większości w Upplandii).

W krajach skandynawskich działają instytucje wyspecjalizowane w gromadzeniu danych dotyczących zabytków runicznych, które uważa się za skarb kultury rodzimej. Np. Samnordisk runtextdatabas, gdzie znajdują się dane o prawie 6500 zabytków.

Runologia, czyli wiedza o runach, to dziedzina interdycyplinarna. Czerpie z wielu innych dziedzin naukowych: językoznawstwa (historycznego i porównawczego), kryptografii, archeologi, historii (w tym również historii sztuki, literatury i idei), religioznawstwa, etnologii i etnografii a często również geologii i dendrologii. (Nie należy mylić tego pojęcia z runozofią a runologów z runistami.)

Nie tak dawno wśród naukowców (m. in. prof Raymond Page) panowało przekonanie, iż runy używane były wyłącznie jako pismo, gdyż za tym przemawiają względy praktyczne.

Współcześni naukowcy przyznają, iż przekonanie zakładające odrębność praktycznych sfer użycia run od magii i symboliki jest błędne, bo ahistoryczne i nieadekwatne w odniesieniu do epok wcześniejszych. W społeczeństwach starożytnych i wczesnośredniowiecznych pismo było pojmowane w sposób istotnie różny od współczesnego. Uważane było za dar bogów i dotyczy to zarówno wierzeń pogańskich Skandynawów jak i mitologii egipskiej czy chrześcijańskiej.  

Runy z pewnością nie były używane w tych samych dziedzinach życia, co pisma greckie i łacińskie.

Runy używane były w życiu codziennym, np jako krótkie wiadomości tekstowe (doskonale obrazują to odkrycia w Bergen), w handlu (np jako etykiety do oznaczania towaru lub informujące do kogo on należy).

Inskrypcje runiczne ryto również dla zmarłych, dla przodków, dla potomków i krewnych. Ich treść opisywała wyprawy, klęski i zwycięstwa, historie miłosne, pochwały i tytuły do sławy. Dotyczyła też mitów i religii, magii oraz zemsty.

.

 

 

Graphic: Vrede Vyrd, Coding: Hieroglif 2012 ©